leidende foto: Vissershaven Reykjavik, IJsland

Foto: © Peter-Vincent Schuld

Van de haven van Reykjavik tot en met de havens van de IJslandse eilanden, overal zie je vissersschepen. Het is duidelijk; Dit land is voor een aanzienlijk deel economisch afhankelijk van de visserij. “Verse vis, verse vis, overal verse vis”.

Ja, IJsland, ook al ligt het niet ver van het Amerikaanse continent, behoort nog steeds tot het werelddeel Europa, maar daarmee is het niet automatisch lid van de Europese Unie. In 2009 werden er onderhandelingen gestart met de Europese Commissie om het land met amper om en nabij 390.000 inwoners te laten toetreden tot de Europese Commissie. In 2013 werden de gesprekken gestaakt op initiatief van de toenmalige eurosceptische regering.

Het visserijbeleid is een van de belangrijke poten onder de Europese Unie. De vissers die werken vanuit de landen die lid zijn van de Europese Unie klagen steen en been over de regeldruk “vanuit Brussel”.

Maar….. is dat “vanuit Brussel” wel helemaal waar? De Europese Commissie heeft het recht tot het nemen van een initiatief tot wetgeving. Daarna moet het wetsvoorstel naar het Europees Parlement, dat heel veel leden kent die spreekwoordelijk het verschil niet weten tussen een kwal en een overheerlijke verse zeetong. Ze (de Europarlementariërs) zijn democratisch verkozen, maar daar houdt het dan ook op. Daarna moet het wetsvoorstel naar de Europese Raad waar de vakministers uit de lidstaten die visserij in hun portefeuille hebben, en ook daar moet overeenstemming worden bereikt wat in de praktijk meestal leidt tot een compromis. Het is net de gemeenteraad.

Maar de vissende IJslanders hebben deze zaterdag 29 augustus bij referendum laten weten geen graten te zien in verdere onderhandelingen, dus het antwoord eindigde uiteindelijk in een “NEE”. Aanvankelijk was een “JA” op voorsprong, nadat de stemmen uit de hoofdstad Reykjavik waren geteld. We zullen maar zeggen; Een vrijdagnacht doorbrengen in de Reykjavikse uitgaansstraat Bankagatan kan een mens rare en wilde dingen laten doen, en ondergetekende kan ervan meepraten.
Ik voelde me daar als een vis in het wilde hedonistisch water. Maar de zee rond IJsland is geen aquarium, en eenmaal lid van de EU, zou IJsland te maken krijgen met de vaak rigide en soms ook volstrekt nutteloze regelgeving uit “Brussel

Hoe roder en groener het beleid vanuit Brussel wordt, des te meer worden de vissers in hun vrijheid tot economische activiteit gekortwiekt. Bovendien, visserij is een kapitaalintensieve economische activiteit, van brandstof, onderhoud, personeelskosten tot en met de aanschaf en afschrijving van de vissersschepen.

IJslanders zeggen, even kort door de bocht, te vrezen voor hun “soevereiniteit”. Maar hier zit ook een ander kantje aan vast. IJsland is lid van de Europese Vrijhandels Associatie, behoort tot de Europese Economische Ruimte, is lid van de Raad van Europa, het IJslands grondgebied maakt deel uit van het Schengenakkoord en is het land is lid van de NAVO. Dus hoe dan ook met een been staat IJsland in de gezamenlijke Europese politieke realiteit, gelijk Noorwegen.

Maar de IJslanders willen zich klaarblijkelijk niet helemaal laten vangen in de Brusselse politieke sleepnetten. Omdat beslissingen in de Europese Raad genomen worden bij gekwalificeerde meerderheid, (op basis van het inwonersaantal van een lidstaat) zijn de IJslanders kleine guppies in verhouding tot de landen met een grote bevolking. Waarvan akte. Zo, nu tijd voor gamba’s in knoflooksaus.