Leidende foto: De herkenbare dubbele wieken van de Chinook helikopter van de Nederlandse Koninklijke Luchtmacht

Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Peter-Vincent Schuld

De grote nieuwsmedia hebben het destijds helemaal laten liggen en wij zaten op andere dossiers, achteraf spijtig genoeg. Maar iets trok mijn aandacht.

In 2022 heeft het Nederlandse Ministerie van Defensie een deal gesloten met het Amerikaanse bosbrandweerbedrijf Billings Flying Service om  een zestal  “verouderde” Chinook helikopters met onderdelen en reservestukken en al over te nemen van de Nederlandse Koninklijke Luchtmacht. Normaal gezien is dat volstrekt gerechtvaardigd en daarnaast in het bedrijf Billings Flying Service een onderneming met helden die hun leven riskeren om branden te blussen vanuit de lucht en dat is echt niet zonder risico’s

Chinooks zijn robuuste en betrouwbare helikopters. U weet wel die dubbel gewiekte prachtige kisten. Ik heb herhaaldelijk in dit soort van toestellen gezeten maar wat een beesten van machines. Ze bewezen deze zomer massaal hun dienst bij bos- en natuurbranden in Nederland en ook in België bij de alles vernietigende brand in de Hoge Venen (Ardennen) vlogen twee toestellen aanhoudend met een grote bambi-buckets  om het vernietigende vuur te bestrijden. 

Maar de vraag die zich stelt nu Europa al jaren wordt getroffen door enorme bosbranden, of het wel zo verstandig was om juist voor het blussen van bosbranden geschikte toestellen van de hand te doen. De opbrengst die Defensie van Billings Flying Service heeft ontvangen zou zijn vervat in een vertrouwelijke overeenkomst en is dus niet gedeeld met het publiek noch parlement. 

De Duitsers, de Fransen en de Belgen schoten dit jaar Nederland te hulp bij grote (bos)branden.  In Europa hebben we namelijk het EU Civil Protection Mechanism, wat zeg maar een 24 uurs bemande meldkamer en coördinatiecentrum is als onderdeel van het Directoraat Generaal Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp van de EU. Bij grote bosbranden of bij rampen staan zij 24 uur per dag paraat om de noodhulp en de emergency response zo snel als het kan goed te laten functioneren en bijstand op te starten en de hulp uit de  EU-lidstaten te organiseren en te coördineren. Nederland deed dus ook een beroep.

Maar toenmalig D66 minister Kajsa Ollongren, (D66) die zogenaamd zo pro-Europees was en is, stond wel toe dat 6 onmisbare helikopters die hun dienst reeds hadden bewezen, naar onze Amerikaanse vrienden gingen. Op zich is het niet erg als er materieel aan bondgenoten verkocht wordt, maar er speelt zich een ander probleem af. Ollongren zetelt n u als secretaris-generaal bij de diplomatieke dienst van de Europese Unie de EEAS (European External Action Service)

Deze zomer heeft weer bewezen dat we materieel op de grond en in de lucht tekort kwamen om alle bosbranden snel te bestrijden waardoor er doden zijn gevallen.

Het had de Nederlandse regering destijds, onder leiding  van huidig NAVO-baas Mark Rutte Wat gesierd om anders te denken en te beslissen. Wat  eveneens het geval is ook de NAVO heeft een civiele beschermings takje aan de NATO-boom. Vroeger heette dat civiele verdediging, stammende uit de tijd van de Koude Oorlog. Daarna ging het mde zogenaamde NATO Civil Emergency Planning heten, tegenwoordig omgedoopt tot de Civil Resilience Advisory Board, die ook zou moeten acteren bij grote civiele rampe.  Bosbranden kun je daar zeker onder de definitie”rampen”.

Er kan namelijk een stinkende lucht bij grote bosbranden opduiken, de geur van hybride oorlogsvoering. Staten als Iran, Rusland of  islamitische terreurgroepen kunnen potentieel enorme bosbranden aanrichten waarbij er zoveel brandweer ingezet moet worden zodat bij gelijktijdige al dan niet opzettelijk aangerichte incidenten en rampen de hulpdiensten mensen en materieel tekort komen. Ik waarschuwde hiervoor al in 2013 en 2014 toen ik nog als brandweervrijwilliger actief was bij een Spaans bosbrandweerkorps. Natuurlijk werd mijn mening, we zijn het gewend, weer afgedaan als hersenspinsels. Niets is minder waar, het is (godverdegodver) godgeklaagd dat er op sleutelposities mensen met slechts 1 enkele en dan nog defecte hersencel werken zonder enige kennis van crisis management en crisis beheersing.

Maar terug naar de Chinooks, Nederland had de toestellen nooit mogen verkopen, en ze moeten overspuiten in “brandweerrood en met de Nederlandse brandweer striping” maar wel onder de operationele leiding van de Luchtmacht moeten houden. Bedankt Kajsa, stomme trut. Bij de gigantische branden op diverse militaire oefenterreinen, subsidiair natuurgebieden hadden we de 6 toestellen hard nodig gehad. Bij brand of levensbedreigende stress bel of stem geen D-6-6-, houd het bij 112.

Voor alle duidelijkheid er is met het bedrijf dat de toestellen aankocht , gevestigd in het natuurrijke Amerikaanse Montana niks mis. Billings Flying Service heeft contracten lopen met Cal Fire, het grote bijstands korps brandbestrijding van de State of California, de United States Forest Service, de State of Montana, department of Natural Resources and Conservation en het bedrijf leverde substantiële bijdragen aan bosbrandbestrijding In Canada, Zuid-Korea, Indonesië en Chili. Wie de website van betrokken onderneming bestudeert en even in de feiten duikt, ziet dat te maken hebben met een gerenommeerd bedrijf met hoog opgeleide c.q. goed getrainde piloten en dito technici.

Wellicht komt er een dag dat ook in Europa er bedrijven zullen ontstaan die gaan participeren in eerstelijns brandbestrijding vanuit de lucht. In Spanje bleven minstens 7 tot 10 toestellen aan de grond wegens “operationele problemen” gedurende de laatste grote bosbranden.

Je ontkomt er niet aan om bedrijven in te gaan zetten voor onder meer bosbrandbestrijding en andere vormen van eerstelijns rampenbestrijding. De boeren bewezen het reeds en ook het Nederlandse Incident Management Bedrijf Wilchem werd ingehuurd voor het nablussen van een betrekkelijke kleine graslandbrand langs de weg.